Werkvormen voor het voortgezet onderwijs
Geen lijstjes voor de basisschool, maar werkvormen die werken met 30 pubers in een gewoon lokaal. Elke werkvorm beschrijft de stappen, de duur en hoe je hem aanpast per niveau, van vmbo basis tot gymnasium.
Energizers voor in de klas
Alle energizersZip-zap-boing
Een snel reactiespel dat als een stroom door het lokaal gaat: zip geeft door, zap slaat over, boing kaatst terug. Twee minuten tempo en de klas is wakker.
De stille lijn
De klas stelt zich zonder één woord op in een rij, gesorteerd op bijvoorbeeld verjaardag. Beweging, samenwerking en stilte tegelijk, en jij houdt er meteen willekeurige groepjes aan over.
Sta op als...
Jij noemt stellingen, en iedereen voor wie het klopt gaat staan. Dertig seconden per ronde, nul voorbereiding, en je peilt en passant de hele klas.
Kennismakingswerkvormen voor de eerste les
Alle kennismakingswerkvormenKennismakingsbingo
Iedereen loopt rond met een bingokaart vol eigenschappen en zoekt klasgenoten bij wie een vakje past. Namen leren zonder voorstelrondje, en de hele klas spreekt elkaar.
Twee waarheden en een leugen
Iedereen bedenkt twee ware dingen en één leugen over zichzelf; het groepje raadt welke de leugen is. De klassieker onder de kennismakers, hier in een veilige versie in viertallen.
Speeddaten in de klas
Twee rijen tegenover elkaar, elke twee minuten schuift één rij door en ligt er een nieuwe gespreksvraag. In een kwartier heeft iedereen zes klasgenoten echt gesproken.
Mentorles-ideeën: werkvormen voor het mentoruur
Alle werkvormen voor het mentoruurCheck-in met stemmingsmeter
Een vast startritueel voor het mentoruur: iedereen geeft met een cijfer aan hoe hij erbij zit. Twee minuten werk, en jij weet bij wie je vandaag even langsloopt.
Kwaliteitenspel zonder kaartjes
Leerlingen kiezen uit een lijst kwaliteiten er twee voor zichzelf en één voor een klasgenoot, mét een situatie erbij. Geen kaartspel nodig, wel het goede gesprek.
Groepsafspraken maken
De klas maakt in één mentoruur zijn eigen regels: van 'wat heb jij nodig om hier prettig te werken' naar vijf afspraken aan de muur. Regels waar leerlingen zelf voor tekenden, houden stand.
Activerende werkvormen die in een VO-lokaal echt werken
Alle activerende werkvormenDenk-deel-uitwisselen
Iedereen denkt eerst zelf na, overlegt dan in tweetallen en pas daarna bespreek je klassikaal. Zo doet de hele klas mee, niet alleen de drie snelle vingers.
De placemat
Viertallen rond één A3: eerst schrijft ieder stil in zijn eigen hoek, daarna vullen ze samen het midden met wat de groep overtuigt. Eerst iedereen denken, dan pas overleggen.
Het stellingenspel met hoeken
Eens of oneens? Leerlingen kiezen letterlijk een kant van het lokaal en verdedigen hun plek. Beweging en argumentatie in één werkvorm, zonder materiaal.
Coöperatieve werkvormen voor het voortgezet onderwijs
Alle coöperatieve werkvormenGenummerde hoofden
Groepjes werken aan een vraag tot iedereen het antwoord kan uitleggen; daarna noem jij één nummer, en dat groepslid geeft het antwoord. Samenwerken met individuele verantwoordelijkheid.
De binnen-buitenkring
Twee kringen met de gezichten naar elkaar: de buitenkring draait door en elke nieuwe combinatie bespreekt een vraag. Maximale spreektijd per leerling, in korte, veilige gesprekjes.
Het drie-stappen-interview
A interviewt B, B interviewt A, en daarna vertelt ieder in het viertal wat de ánder zei. Goed luisteren is ineens geen vrijblijvende vraag meer, maar een noodzaak.
Exit tickets: je les afsluiten met inzicht
Alle exit ticketsHet 3-2-1-ticket
Drie dingen die je hebt geleerd, twee die je opvielen, één vraag die je nog hebt. Het klassieke exit ticket, in vijf minuten inclusief inleveren.
De één-minuut-paper
Eén minuut schrijven over één vraag: wat was de kern van deze les? Kleiner kan een exit ticket niet, scherper ook niet.
De verkeerslicht-check
Groen: ik kan het uitleggen. Oranje: ik snap het half. Rood: ik ben de weg kwijt. Plus één zin waarom. Sneller krijg je geen gedifferentieerd beeld van je les.
Een werkvorm op maat voor jouw les en jouw klas
Vertel LesLoket je onderwerp, niveau en leerjaar, en de AI werkvorm-bouwer maakt er een uitgewerkte werkvorm van: stappen, timing en differentiatie inbegrepen.
Vragen over de werkvormen
Een werkvorm is de manier waarop leerlingen met de lesstof aan de slag gaan: zelfstandig, in tweetallen of klassikaal. Een goede werkvorm heeft een didactisch doel, duidelijke stappen en een tijdslimiet. Elke werkvorm in deze bibliotheek beschrijft precies dat, plus de aanpassingen per niveau.