Alles over de cel
Biologie · 1e jaar Vmbo-k
De bouw van de cel
Alles wat leeft, bestaat uit cellen. Je kunt een cel vergelijken met een kleine fabriek. In zo'n fabriek wordt hard gewerkt om alles te laten functioneren, zoals het maken van onderdelen en het opruimen van afval. Net als in een fabriek heeft de cel verschillende afdelingen die allemaal hun eigen belangrijke taak uitvoeren.
Vraag 1
Je ziet hieronder een beschrijving van een onderdeel van een dierlijke cel: "Dit is de energiefabriek van de cel. Hierin wordt energie vrijgemaakt uit voedingsstoffen (zoals glucose)." Over welk celonderdeel gaat deze omschrijving?
- A.Celkern
- B.Mitochondriën
- C.Celmembraan
- D.Cytoplasma
Vraag 2
Elk onderdeel van een cel heeft een eigen taak. Verbind in de onderstaande tabel het juiste celonderdeel aan de omschrijving van de functie.
| Begrip | Definitie (in willekeurige volgorde) |
|---|---|
| Celkern | Dit is de vloeistof in de cel waar alle onderdelen in liggen. |
| Cytoplasma | Dit vliesje regelt welke stoffen de cel in en uit mogen gaan. |
| Celmembraan | Dit is de baas van de cel, hierin zit het DNA. |
Vraag 3
Bekijk de onderdelen van een cel hieronder. Sorteer ze in de juiste categorie: horen ze bij een dierlijke cel of een plantaardige cel? Let op: sommige onderdelen kunnen in beide typen voorkomen, kies in dat geval de categorie waar het onderdeel het meest kenmerkend voor is (denk aan de celwand en bladgroenkorrels voor planten).
Schrijf het nummer van de categorie in het vakje voor het woord.
| 1 | Komt voor in een dierlijke cel |
| 2 | Komt voor in een plantaardige cel |
| Celwand | |
| Celkern | |
| Bladgroenkorrel | |
| Celmembraan | |
| Grote vacuole | |
| Cytoplasma |
Vraag 4
Planten hebben speciale onderdelen in hun cellen om te kunnen overleven. De 1 zorgt voor de stevigheid van de plantencel. Daarnaast hebben planten cellen nodig die energie maken. Het onderdeel dat zorgt voor energieproductie in de plantencel is de 2 .
Vraag 5
Stel je voor dat je een plant water geeft. De plant neemt dit water op in zijn cellen. Waarom zorgt de celwand er specifiek voor dat een plantenstengel rechtop kan blijven staan, zelfs als de plant erg lang is?
- A.De celwand zuigt het water op als een spons, waardoor de hele stengel zwaarder en steviger wordt.
- B.De celwand is heel stijf en stevig; wanneer de cel zich volzuigt met water, drukt de cel tegen deze wand aan, wat voor spanning (turgor) zorgt.
- C.De celwand verandert in een harde stof zodra de plant water krijgt, waardoor de stengel niet meer kan buigen.
- D.De celwand zorgt ervoor dat de plant geen water verliest, waardoor de cellen altijd met lucht gevuld blijven voor extra stevigheid.
Vraag 6
Planten hebben bladgroenkorrels nodig om hun eigen voedsel te maken met behulp van zonlicht. Denk eens na over het verschil tussen de manier waarop dieren en planten aan hun energie komen. Leg in je eigen woorden uit waarom een dierlijke cel geen bladgroenkorrels nodig heeft.
Vraag 7
Vul in de onderstaande tabel aan of een onderdeel in een dierlijke cel, een plantaardige cel, of in beide typen cellen voorkomt. Zet een kruisje (X) in het juiste vakje.
| Celkern | |||
| Celwand | |||
| Celmembraan | |||
| Bladgroenkorrels |
Vraag 8
Een cel in een plant werkt als een fabriek. Zet de stappen van het proces in de juiste volgorde, van het aansturen in de celkern tot aan de productie in de bladgroenkorrels.
Zet in de juiste volgorde door 1, 2 of 3 in te vullen:
| De bladgroenkorrels vangen zonlicht op om de uiteindelijke producten te maken. | |
| De celkern geeft de instructies door voor het maken van de juiste bouwstoffen. | |
| De cel transporteert de grondstoffen naar de onderdelen die aan het werk moeten. | |
| De cel slaat de geproduceerde energie op voor later gebruik. |