Tel tot twintig
De klas telt samen tot twintig, zonder volgorde en zonder overleg. Zeggen twee leerlingen tegelijk een getal, dan begint het opnieuw. Stil, gefocust en spannend.
- Voorbereiding:
- Geen.
- Lokaal:
- Geen aanpassing: iedereen blijft zitten.
Zo werkt het
- 1
Leg de regels uit: 'we tellen samen tot twintig. Iedereen mag op elk moment het volgende getal zeggen. Zeggen twee mensen tegelijk iets, dan begin ik opnieuw bij één. Overleggen en aanwijzen mag niet.'
- 2
Start zelf met 'één' en wacht. De eerste pogingen mislukken gegarandeerd; dat hoort erbij en maakt het spannend.
- 3
Geef drie tot vier pogingen. Je merkt dat de klas vanzelf stiller wordt en langer durft te wachten tussen getallen.
- 4
Sluit af op de beste poging: 'zestien, nieuw record'. Benoem kort wat er gebeurde ('jullie gingen naar elkaar luisteren') en neem precies die stilte mee de les in.
Pas aan op jouw niveau
Tel tot tien in plaats van twintig; dat is haalbaar binnen de spanningsboog en het succes komt sneller. Verhoog het doel pas als tien twee keer gelukt is.
Tel tot vijftien met de standaardregels. Benoem na afloop expliciet welk gedrag het verschil maakte: wachten, kijken, rust.
Standaard tot twintig. Verzwaar eventueel met de regel dat dezelfde leerling nooit twee getallen achter elkaar mag zeggen.
Tel achteruit vanaf twintig, of tel in een doeltaal of in stappen van zeven. Elke variant voegt een denkstap toe aan het luisteren.
In jouw vak
Engels
Tel in het Engels, of bij gevorderde klassen met rangtelwoorden (first, second, third). Uitspraak en concentratie in één.
Wiskunde
Tel in stappen van 7 of in machten van 2. De klas oefent hoofdrekenen terwijl hij denkt dat het om het spel gaat.
Goed om te weten
Waarom deze werkvorm werkt
Tel tot twintig is de energizer voor het omgekeerde probleem: niet een suffe klas, maar een stuiterende. De klas moet samen tot twintig tellen, waarbij iedereen op elk moment een getal mag zeggen, maar nooit twee tegelijk. Overleggen, aanwijzen of een volgorde afspreken mag niet. Elke botsing betekent terug naar één.
Het resultaat is een doodstille, hypergeconcentreerde klas die naar elkaar leert luisteren en kijken. Perfect direct na de pauze, na een gymuur, of als een klas binnenkomt met de energie van een kermis terwijl jij een toetsbespreking wilt doen.
Onderbouw of bovenbouw?
Een van de weinige energizers die in álle leerjaren werkt, juist omdat hij kalmeert in plaats van opjut. Ook een examenklas in de zenuwen voor een SE wordt hier twee minuten rustig van.
Variaties (2)
- Ogen dicht: dezelfde regels, maar niemand mag kijken. Nog stiller, nog meer luisteren, en verrassend genoeg vaak succesvoller.
- Als afsluiter: laatste twee minuten van de les, klas mag pas inpakken als vijftien gehaald is. Rustig einde gegarandeerd.