Oorzaken van de Koude Oorlog
Geschiedenis · 4e jaar Vmbo-g
De Koude Oorlog: Waarom ontstond er wantrouwen tussen de grootmachten?
In 1945 vieren de geallieerden de overwinning op nazi-Duitsland. De vreugde is groot, maar achter de schermen groeit het wantrouwen tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Hoewel ze kort daarvoor nog samen streden tegen een gedeelde vijand, zien beide grootmachten elkaar nu als een bedreiging. De Verenigde Staten zijn bang voor de verspreiding van het communisme, terwijl de Sovjet-Unie zich wil beschermen tegen invloeden vanuit het westen. Deze botsende belangen vormen het begin van een periode vol politieke spanning: de Koude Oorlog.
Vraag 1
Na de Tweede Wereldoorlog viel Europa uiteen in twee invloedssferen. Welk bondgenootschap werd door de westerse landen onder leiding van de Verenigde Staten opgericht om de verspreiding van het communisme tegen te gaan?
- A.Het Warschaupact
- B.De NAVO (Noord-Atlantische Verdragsorganisatie)
- C.De Verenigde Naties
- D.De Europese Unie
Vraag 2
Na de Tweede Wereldoorlog raakte de wereld verdeeld in twee blokken. Sleep de onderstaande kenmerken naar de juiste groep: het kapitalistische Westen (onder leiding van de VS) of het communistische Oosten (onder leiding van de Sovjet-Unie).
Schrijf het nummer van de categorie in het vakje voor het woord.
| 1 | Kapitalistisch Westen |
| 2 | Communistisch Oosten |
| De overheid bezit de fabrieken en de grond. | |
| Er is een vrije markt met eigen bedrijven. | |
| De bevolking mag stemmen op verschillende politieke partijen. | |
| Eén partij heeft alle macht en bepaalt de koers van het land. | |
| Iedereen wordt geacht gelijk te zijn en krijgt ongeveer evenveel bezit. | |
| Persoonlijke vrijheid en het recht op privébezit staan centraal. |
Vraag 3
Na de Tweede Wereldoorlog raakte Europa verdeeld in een oostelijk en een westelijk blok. Winston Churchill noemde de grens tussen deze twee werelden het 1 . Om de verdere verspreiding van het communisme vanuit de Sovjet-Unie naar andere landen tegen te gaan, introduceerden de Verenigde Staten de 2 . Dit hield in dat het westen de Sovjet-invloed waar nodig zou proberen in te dammen.
Vraag 4
Na de Tweede Wereldoorlog raakte Europa verdeeld in twee invloedssferen. Verbind elk begrip uit de linker kolom met de juiste omschrijving of het gevolg in de rechter kolom.
| Begrip | Definitie (in willekeurige volgorde) |
|---|---|
| Invloedssfeer | De fysieke en ideologische scheiding tussen het democratische westen en het communistische oosten. |
| Het IJzeren Gordijn | Landen in het oosten die formeel onafhankelijk waren, maar in werkelijkheid werden bestuurd door de Sovjet-Unie. |
| Marshallplan | Financiële hulp van de VS om de economie in West-Europa te herstellen en het communisme buiten te houden. |
| Satellietstaten | Een gebied waar een grootmacht politieke en economische controle uitoefent op andere landen. |
Vraag 5
Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde, van het vroegste punt naar het latere punt.
Zet in de juiste volgorde door 1, 2 of 3 in te vullen:
| De conferentie van Jalta waar de verdeling van Duitsland wordt besproken. | |
| De Amerikaanse president Truman kondigt hulp aan voor landen die zich tegen het communisme verzetten (Truman-doctrine). | |
| De oprichting van het militair bondgenootschap NAVO om het westen te beschermen. | |
| De blokkade van West-Berlijn door de Sovjet-Unie waarbij bevoorrading over de weg wordt afgesneden. |
Vraag 6
Tijdens de Koude Oorlog vochten de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie nooit direct tegen elkaar. Toch was de wereld in die tijd niet in vrede. Leg uit wat wordt bedoeld met de 'Koude Oorlog' en verklaar waarom de twee grootmachten elkaar niet direct aanvielen, maar wel indirect strijd voerden.
Vraag 7
Na de Tweede Wereldoorlog voerde de Verenigde Staten de 'containmentpolitiek' (indamming) in. Hierbij probeerde de VS te voorkomen dat het communisme zich verder zou verspreiden naar andere landen.
Leg uit waarom de Amerikaanse regering geloofde dat de verspreiding van het communisme direct een risico vormde voor landen met een democratisch bestuur. Gebruik in je antwoord het begrip 'dominotheorie' om je redenering te versterken.
Vraag 8
Tijdens de Tweede Wereldoorlog vochten de geallieerden en de asmogendheden tegen elkaar. Na 1945 ontstond de Koude Oorlog tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Wat was een belangrijk verschil in de manier waarop deze twee conflicten werden uitgevochten?
- A.In de Tweede Wereldoorlog was er direct militair geweld tussen de grootmachten, terwijl de Koude Oorlog een strijd was die vooral via diplomatie, dreiging en proxy-oorlogen (oorlogen in andere landen) verliep.
- B.De Tweede Wereldoorlog was vooral een strijd tussen kapitalisme en communisme, terwijl de Koude Oorlog ging over het veroveren van elkaars grondgebied in Europa.
- C.Tijdens de Tweede Wereldoorlog vochten de VS en de Sovjet-Unie tegen elkaar, terwijl ze in de Koude Oorlog juist bondgenoten waren tegen Duitsland.
- D.Er was geen verschil; beide periodes bestonden uit grootschalige directe gevechten tussen de legers van de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie.