Kernbegrippen van de Koude Oorlog
Geschiedenis · 2e jaar Vmbo-k
Oefenwerkblad: De Koude Oorlog in vogelvlucht
Na de Tweede Wereldoorlog ontstond er een grote spanning in de wereld: de Koude Oorlog. Dit was geen gewone oorlog met soldaten die direct tegen elkaar vochten op een slagveld. Het was een felle strijd tussen de twee machtigste landen van die tijd: de Verenigde Staten (de VS) en de Sovjet-Unie. Ze waren het totaal niet met elkaar eens over hoe de wereld eruit moest zien. Omdat ze allebei kernwapens hadden, durfden ze niet direct de oorlog met elkaar te beginnen. Daarom probeerden ze op andere manieren de macht te krijgen, bijvoorbeeld door invloed te vergroten in andere landen of door te laten zien wie de beste technologie had.
Vraag 1
Wat is de belangrijkste reden dat we de periode tussen 1945 en 1991 de 'Koude Oorlog' noemen?
- A.Omdat er in die tijd een wereldwijde ijstijd heerste die de economie stillegde.
- B.Omdat de twee grootmachten nooit direct met wapens tegen elkaar hebben gevochten.
- C.Omdat de oorlog vooral plaatsvond in landen met een heel koud klimaat, zoals Rusland.
- D.Omdat de landen in oorlog officieel nooit een vredesverdrag met elkaar hebben getekend.
Vraag 2
Na de Tweede Wereldoorlog raakte de wereld verdeeld. Landen in het westen kozen voor het 1 , waarbij bedrijven van gewone mensen zijn en iedereen mag proberen rijk te worden. In het oosten, onder leiding van de Sovjet-Unie, werd gekozen voor het 2 , waarbij de regering alles verdeelt en bezit. De grens tussen deze twee blokken in Europa werd het 3 genoemd.
Vraag 3
Tijdens de Koude Oorlog stonden twee machtsblokken tegenover elkaar: de Verenigde Staten (het Westen) en de Sovjet-Unie (het Oostblok). Koppel de juiste omschrijving aan de juiste kant.
| Begrip | Definitie (in willekeurige volgorde) |
|---|---|
| Het Westen | Geleid door de Sovjet-Unie (USSR) met een communistische ideologie. |
| Het Oostblok | Vrijheid voor burgers om eigen leiders te kiezen. |
| Democratie | Systeem waarbij de overheid bepaalt wat er wordt geproduceerd. |
| Planeconomie | Geleid door de VS met een kapitalistische economie. |
Vraag 4
Tijdens de Koude Oorlog stonden twee grote militaire bondgenootschappen tegenover elkaar. Verdeel de onderstaande uitspraken in de juiste groep: horen ze bij de NAVO of bij het Warschaupact?
Schrijf het nummer van de categorie in het vakje voor het woord.
| 1 | NAVO |
| 2 | Warschaupact |
| Dit bondgenootschap werd geleid door de Verenigde Staten. | |
| De Sovjet-Unie was de leider van dit militaire verbond. | |
| De lidstaten spraken af om elkaar te helpen bij een aanval uit het Oosten. | |
| De meeste landen in dit pact lagen in Oost-Europa. |
Vraag 5
Vul de tabel in om de belangrijkste verschillen tussen het kapitalisme (het westen) en het communisme (het oosten) te vergelijken.
| Kenmerk | Kapitalisme | Communisme |
|---|---|---|
| Eigendom van bedrijven | ||
| Wie bepaalt de prijs en productie? | ||
| Vrijheid en politiek |
Vraag 6
Zet de belangrijkste gebeurtenissen van de Koude Oorlog in de juiste chronologische volgorde, van vroeger naar later.
Zet in de juiste volgorde door 1, 2 of 3 in te vullen:
| De oprichting van het IJzeren Gordijn: Europa raakt verdeeld in een westers en een oostelijk blok. | |
| De oprichting van de NAVO als militair bondgenootschap tegen mogelijke aanvallen uit het oosten. | |
| De blokkade van Berlijn, waarbij de aanvoerlijnen naar West-Berlijn worden afgesloten door de Sovjet-Unie. | |
| De bouw van de Berlijnse Muur om de vlucht van burgers naar het westen definitief te stoppen. | |
| De conferentie van Jalta waar de grote leiders afspraken maken over de toekomst van Europa. |
Vraag 7
Tijdens de Koude Oorlog waren de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie aartsvijanden, maar zij zijn nooit direct met elkaar in een militaire oorlog verwikkeld geraakt. Leg uit waarom beide landen hiervoor kozen. Gebruik in je antwoord het begrip 'wederzijdse afschrikking' en leg uit welk gevaar dit voor de wereld met zich meebracht.
Vraag 8
Stel je voor: het jaar is 1960. Je woont in een stad die precies in tweeën is gedeeld door het IJzeren Gordijn. Je familie woont aan de andere kant van de grens, maar je mag hen niet bezoeken. Welke gedachten en gevoelens zou je hebben over je dagelijks leven in deze situatie? Geef twee redenen voor je antwoord.